News Ticker

Powstanie Styczniowe – Franciszek Szelągowski

„ I w płaczu wyznawałem cię Panie”

Na naszym wilanowskim cmentarzu znajduje się grób Powstańca Styczniowego , Franciszka Szelągowskiego ur. 4 października 1823 r. w Kaliszu, zm. 14 października 1909 r. w Wilanowie .

Za udział w Powstaniu Styczniowym został on zesłany na Syberię na okres 25 – 30? lat . Pracował w kopalni srebra . Utrzymywał kontakt listowny z rodziną . W kraju pozostawił ciężarną żonę, która urodził córkę – Marię. Pani Maria już jako dorosła panna była nauczycielką w domu administratora majątku wilanowskiego. Pan Franciszek Szelągowski po odbyciu kary na Syberii, powrócił do Wilanowa, gdzie odnalazł swoją córkę , którą zobaczył po raz pierwszy w życiu, już jako dorosłą kobietę. Niestety, żona Pana Franciszka już nie żyła. Administrator, u którego pracowała córka Pana Franciszka, przyjął pod swój dach powracającego Powstańca – Weterana.

W latach osiemdziesiątych grób Pana Franciszka Szelągowskiego i jego córki Marii, odwiedzała starsza pani, która była córką administratora i uczennicą pani Marii. Tak wspominała Pana Franciszka Szelągowskiego: „ Był to wysoki starzec, miał siwe długie włosy, wąsy i brodę. Nazywany był dziadkiem. Pracował w ogrodzie, gdzie pielęgnował drzewa owocowe i przy domu, cały dzień będąc aktywnym. Dużo czytał. Codziennie chodził do kościoła. Był skromnym cichym człowiekiem”.

Pani ta, autorka wspomnień, opiekowała się Marią Szelągowską do jej śmierci w 1961 r.

Według ks. Bijaka, rodzina jej mieszka w Anglii.

Informacje te pochodzą głównie od pani Barbary Rowickiej i z moich poszukiwań.

Represje carskie, jeszcze przed Powstaniem dotknęły również księdza Antoniego Stelmaszczyka, proboszcza parafii Wilanów. Są one opisane w raporcie urzędnika carskiego Mikołaja Pawliszczewa z marca 1862 r.: „ W tymże okresie zamieszek zeszłego roku na patriotyczno – religijnym nabożeństwie, zaimprowizowanym w imieniu włościan w posiadłości hrabiny Aleksandry Potockiej w Wilanowie, zbierano także wraz z hrabiną składki pieniężne na ukryte cele. Znajdujący się w areszcie tamtejszy ksiądz  (Antoni) Stelmaszczyk i syn lokaja J. Karniewski nie chcieli zeznawać dokąd zostały przekazane pieniądze z ofiar. Obaj zostali objęci tajnym nadzorem, przy czym Karniewski został zwolniony, z zaliczeniem mu na poczet kary odbytego aresztu”.

Mieszkańcy Wilanowa i okolic mieli również swoich bohaterów z okresu Powstania Styczniowego. Uczcili ich w dziesiątą rocznicę odzyskania niepodległości 11 listopada 1928 r. W tym dniu na pograniczu Powsinka i Wilanowa, przy skrzyżowaniu dzisiejszych ulic Vogla i Koralowej, pod krzyżem z okresu Powstania Styczniowego, odbyła się uroczystość patriotyczna, która zgromadziła wielu okolicznych mieszkańców.

W tym miejscu 15 grudnia 1864 r. rosyjski zaborca wykonał wyrok śmierci przez powieszenie, na trzech Powstańców, żandarmach  – sztyletnikach. Po odprawieniu modlitw w intencji straconych i złożeniu kwiatów, procesyjnie udano się na wilanowski cmentarz, gdzie odbyła się druga część uroczystości. Na cmentarzu odsłonięto i poświecono tablicę wmurowaną w zewnętrzną ścianę kaplicy , ufundowaną przez mieszkańców Wilanowa, upamiętniającą Powstańców Styczniowych Józefa i Wincentego braci Biernackich oraz Kazimierza Olesińskiego.

Wszystkim uczestnikom Powstania Styczniowego, którzy walczyli i ginęli z rąk odwiecznych naszych wrogów , jako najlepsi Synowie naszej Ojczyzny : Wieczny odpoczynek racz im dać Panie.

Krzysztof Kanabus

Dodaj komentarz

Twój adres email nie pojawi się na stronie.


*